Aften

Anita · Geregistreerd op: 9-12-2005 Berichten: 5

kinderen hebben nogal eens last van aften. Vanwaar komen die aften en is er een behandeling mogelijk?

Dr. Dolittle · Geregistreerd op: 14-11-2005 Berichten: 2713

Aften zijn kleine pijnlijke zweertjes in de mondholte, meestal met een grijswit oppervlak, en een rode rand eromheen. Ze kunnen op vrijwel alle gebieden in de mondholte voorkomen, zoals de binnenkant van de lip, de wangen, onder de tong, op de tong en op het tandvlees. Aften komen vaak voor, circa één op de vijf volwassenen heeft er last van. Meestal gaat het om één of enkele zweertjes, met een doorsnede van 3 tot 10 millimeter. Maar er bestaan ook varianten waarbij tientallen zweertjes tegelijkertijd kunnen ontstaan, of grotere zweren. Aften verdwijnen meestal spontaan, binnen 1 tot 2 weken, zonder dat behandeling nodig is. Bij sommigen kunnen de zweertjes keer op keer terugkomen, en daardoor zeer hinderlijk worden.

De oorzaak is niet precies bekend. Wel is bekend dat een oppervlakkige slijmvliesbeschadiging, (bijvoorbeeld veroorzaakt door bijten op de wang, tandenpoetsen met een te harde borstel, scherpe randjes aan tanden of kunstgebit, of het eten van harde toast of te scherp gekruid voedsel) over kan gaan in een aft. Maar waarom er dan een zweer ontstaat, is onduidelijk. Mogelijk spelen de bacteriën in de mondholte daarbij een rol. Ook lijkt er een zekere genetische aanleg te bestaan, in ieder geval komt het in sommige families meer voor. Andere mogelijke oorzaken zijn ijzertekort, vitamine tekorten (vitamine B-12, foliumzuur), voedingsallergie, infecties, en een verminderde weerstand. In de meeste gevallen wordt er echter geen onderliggende oorzaak gevonden.

Aften komen bij een aantal ziekten vaker voor, o.a. bij de ziekte van Behçet, waarbij naast zweertjes in de mondholte ook zweren op de geslachtsdelen aanwezig kunnen zijn, en bij een aantal darmziekten zoals coeliakie (gluten overgevoeligheid), de ziekte van Crohn, en colitis ulcerosa.

WAT IS DE BESTE BEHANDELING ?

In de meeste gevallen is helemaal geen behandeling nodig: de aften gaan vanzelf over. Alleen indien er zeer veel aften zijn of indien ze met grote regelmaat terugkeren, is het zinvol om een behandeling uit te proberen. Voor aften zijn verschillende producten beschikbaar, zowel producten die zonder recept te koop zijn bij de apotheek of drogist, als geneesmiddelen waarvoor een recept van een arts nodig is. Niet van alle producten is met zekerheid vastgesteld dat ze aften sneller laten genezen, of het snel terugkomen van aften kunnen verhinderen. De meest gebruikte producten zijn lokale pijnstillende middelen, bacteriedodende mondspoelingen, en ontstekingsremmende middelen (corticosteroïden).

Lokale pijnstillende middelen

Indien de pijn op de voorgrond staat kunt u de aften 4-6 x per dag aanstippen met een wattenstaafje gedrenkt in een verdovende vloeistof of gel (b.v. lidocaïne gel). Uiteraard kunt u ook gewone pijnstillers gebruiken zoals paracetamol. Spoelen met een verdovende vloeistof, vlak voor de maaltijden, kan ook.

Bacteriedodende / ontsmettende mondspoelingen

Ontsmettende mondspoelingen verminderen het aantal bacteriën in de mond. Voorbeelden zijn chloorhexidine mondspoelvloeistof (Corsodyl, chloorhexidine mondspoeling 0.2% FNA), chloorhexidine zuigtabletten (Hibitane), waterstofperoxyde, natriumperboraat (Bocasan) en tetracycline mondspoeling 5% FNA.

Ontstekingsremmende middelen (corticosteroïden)

Deze middelen dempen de ontstekingsreactie in en rond de zweer, en reduceert daarmee ook de pijn.

Voor gebruik in de mondholte zijn speciale corticosteroïdzalven, gels, en sprays beschikbaar, in verschillende sterkten. Ze kunnen bijwerkingen hebben (bij teveel gebruik bijvoorbeeld overgroei van schimmels in de mondholte) en zijn alleen verkrijgbaar op recept.

Overige middelen

Andere middelen zijn Pyralvex, een aanstipvloeistof met o.a. salicylzuur er in, en Zendium, een tandpasta met enzymen, waarvan is aangetoond dat het een gunstig effect bij aften kan hebben.

In uitzonderlijke gevallen, waarbij veel pijnlijke zweren aanwezig zijn, kan het nodig zijn om voor korte tijd krachtige ontstekingsremmende geneesmiddelen te slikken, zoals prednison, colchicine, of cyclosporine.

Lea · Geregistreerd op: 19-1-2006 Berichten: 71

Aften: de oorzaak opsporen

Aften zijn een oppervlakkige verzwering van de mond-, spijsverterings- en/of genitale slijmvliezen. Al zijn ze meestal onschuldig, toch moet de oorzaak opgespoord worden als ze terugkeren: bepaalde geneesmiddelen, de ziekte van Crohn, de ziekte van Behçet, virale of bacteriële infecties enz.

Banale aften

De typische kenmerken van banale aften zijn: pijn bij het eten, ronde of ovale geelachtige blaasjes van minder dan 1 cm doorsnede met een platte bodem, een regelmatige rand en een rode kring. Het aantal blaasjes kan variëren van één tot zes, maar ze genezen spontaan na één tot twee weken. Ze komen voor op het tandvlees, de binnenrand van lippen en wangen of de randen van de tong (maar nooit de droge kant van de lippen of het aangrenzende tandvlees).

De patiënt herkent dit soort aften makkelijk en raadpleegt er meestal geen arts voor. Als ze echter vaak terugkeren, ook de genitale slijmvliezen treffen, zeer langzaam genezen, erg pijnlijk zijn of groter zijn dan 1 cm, is het belangrijk om de oorzaak te laten opsporen door een arts.

Aften kunnen immers niet alleen het gevolg zijn van stress, vermoeidheid, infecties of bepaalde eetwaren, maar ook van sommige ziekten zoals de ziekte van Crohn en de ziekte van Behçet. Daarbij komen mondaften vaak samen voor met respectievelijk digestieve en genitale aften. Ook geneesmiddelen, orale seks en terugkerende herpes kunnen de “schuldigen” zijn.

Aften moeten altijd lokaal behandeld worden met een verdovings- en ontsmettingsmiddel, vooral om de pijn te verzachten.
Bij ernstige vormen wordt corticotherapie en soms colchicine voorgeschreven.

Uiteraard moet ook de veroorzakende ziekte aangepakt worden.
Tot slot zijn er nog de klassieke preventiemaatregelen: regelmatig de tanden poetsen en matig omspringen met eetwaren die opstoten veroorzaken: chocolade, gruyère, okker- en hazelnoten, kruiden…