Hoe herkent u stotteren?

Dr. Dolittle · Geregistreerd op: 14-11-2005 Berichten: 2713

Stotteren kan op verschillende manieren. Sommigen 'her-her-her-halen' woorden, lettergrepen en letters. Anderen 'vvvvverlengen' klanken. Weer anderen blijven vastzitten op bepaalde letters of gebruiken pauzes, stopwoordjes en aanloopjes.

Andere signalen zijn spanningen en bijbewegingen in het gezicht of van het lichaam - trillingen in mond en kaak, spanning in borst of armen - en aan spreekangst en vermijdingsgedrag. Dit laatste kan zich uiten in bijvoorbeeld het gebruiken van andere woorden of zelfs het weigeren antwoord te geven of iets te zeggen.

Zo’n zeven signalen wijzen erop dat een kind meer hapert dan voor zijn leeftijd normaal is en dat er een stotterprobleem kan ontstaan. De eerste drie signalen zijn vervormingen van de spreekuiting, de laatste vier zijn reacties van het kind op de haperingen.

1. Veelvuldige herhalingen van klanken (b-b-b-boek) of woorddelen (ta-ta-tafel); dit verschilt van herhalingen van het hele woord, die bij normaal onvloeiend spreken horen.

2. Invoegen van de doffe klinker in een herhaling; een doffe klinker is de neutrale klank in bijvoorbeeld de tafel (pu-pu-paard en euh-euh-ook).

3. Verlengen van klanken (mmmmmmama).

4. Spanning en bijbewegingen in het gezicht en/of lichaam tijdens het spreken, bijvoorbeeld: grimassen, oogknipperen en trillingen in mond en kaak, spanning in borst of armen.

5. Stijging in toonhoogte en volume om het woord eruit te krijgen.

6. Spreekangst; dit kan zijn angst voor een bepaald woord, voor meerdere woorden of zelfs voor bepaalde situaties.

7. Vermijdingsgedrag; door de inspanning en schrik kan het kind moeilijkheden gaan omzeilen. Het gaat lange pauzes nemen, andere woorden gebruiken, een zin anders formuleren of informatie weglaten en soms weigert het zelfs om antwoord te geven of iets te zeggen.

Om uit te vinden of een kind normale onvloeiendheden vertoont of dat er een echt risico is op stotteren is de Screening Lijst Stotteren (SLS) ontwikkeld. Met deze ‘Stottertest’ kan u zelf nagaan of er mogelijk een probleem is bij uw kind. Raadpleeg uw arts in geval van twijfel.

Vroege herkenning en behandeling belangrijk

Wanneer u ongerust, gespannen of geïrriteerd bent over het spreken van uw kind is het belangrijk om hulp te zoeken. Hoe eerder u hulp inroept, hoe groter de kans is dat uw kind van het onvloeiend spreken af komt.
Met vroegtijdige signalering en behandeling (vanaf het 2e en vóór het 7e jaar) zijn veel problemen op latere leeftijd te voorkomen. Huisartsen, consultatiebureauartsen en schoolartsen kunnen samen met logopedisten en stottertherapeuten zorgen voor een goede begeleiding van stotterende kinderen en hun ouders.