Het premenstrueel syndroom : Behandeling

Dr. Dolittle · Geregistreerd op: 14-11-2005 Berichten: 2713

Behandeling

Vermits er nog geen uitsluitsel bestaat over de mogelijke oorzakelijke factor(en) van PMS, werden reeds talloze verschillende behandelingsmethoden voorgesteld.

Het kan helpen om gedurende enkele maanden de aard en de duur klachten bij te houden. Beseffen dat PMS-klachten voorspelbaar en van voorbijgaande aard zijn, maakt het vaak makkelijker om ermee te leven. Voor vrouwen met een lichte vorm kan het zelfs voldoende zijn. In zeer extreme gevallen kan een wegname van de eierstokken en de baarmoeder worden overwogen.

Geneesmiddelen

Medicijnen hebben eigenlijk geen plaats in de behandeling van lichte vormen van PMS, tenzij het gaat om een middeltje tegen een welbepaalde klacht, een pijnstiller tegen de hoofdpijn bijvoorbeeld.

Hormonale behandeling

• Controle van de menstruele cyclus via orale contraceptiva (bv. het continu doornemen van de pil) blijkt enkel een verbetering op te leveren voor twee lichamelijke klachten, nl. de zwelling van de borsten en de mastodynie. Onderhuidse hormonale implantaten zijn doeltreffend gebleken voor de preventie van lichamelijke én psychische symptomen.

• Het onderdrukken van de menstruele cyclus via dagelijkse toediening van andere hormonale preparaten (Danazol®, GnRH?analogen - GnRH is het hormoon dat de productie van oestrogeen en progesteron onderdrukt) bleek uit onderzoek goed te werken. Het veralgemeend gebruik van dergelijke preparaten is echter niet aan te raden omwille van de vele mogelijke bijwerkingen.

• Bromocriptine (Parlodel©), vaak gebruikt als lactatieremmer, is ook voor de behandeling van mastodynie het meest efficiënt gebleken. Wegens zijn mogelijke nevenwerkingen mag het echter niet langdurig worden toegediend.

Anti-depressiva

• Men heeft geprobeerd om de emotionele symptomen te behandelen met anxiolytica, dit zijn kalmerende middelen met angstopheffende of angstremmende werking (bv. alprazolam, buspiron), of met antidepressiva (van het SSRI-type zoals fluoxetine of sertraline).
De selectieve serotonine-heropnameremmers (SSRI's) hebben een gunstig effect op de premenstruele (fysieke en emotionele) symptomen, en worden voorgesteld als eerste keuze voor de behandeling van het dysforisch premenstrueel syndroom. De doeltreffendheid van fluoxetine en van sertraline is aangetoond in meerdere studies. Paroxetine en citalopram zijn minder bestudeerd, maar kunnen goede alternatieven zijn. De ongewenste effecten van de verschillende SSRI's zijn vergelijkbaar en bestaan vooral uit braakneigingen, vermoeidheid, slapeloosheid, slaperigheid en libidostoornissen.
Intermitterende toediening (d.w.z. tussen de ovulatie en het begin van de menstruatie, of dus twee weken vóór de voorziene datum van het begin van de menstruatie) zou de voorkeur genieten. Herval bij stoppen van de behandeling zijn frequent, wat soms leidt tot een behandeling gedurende lange termijn. Er zijn echter geen langetermijnstudies over de doeltreffendheid van SSRI's in deze indicatie.
Andere antidepressiva zoals clomipramine en nortriptyline lijken eveneens doeltreffend maar het risico van ongewenste effecten lijkt hoger. Alprazolam en buspiron worden niet aanbevolen vanwege het risico op afhankelijkheid.

Diuretica (plaspillen)

Vochtopstapeling, met o.m. een "opgeblazen" gevoel, gezwollen vingers en enkels, wordt meestal verholpen met een zoutbeperkend dieet, eventueel aangevuld met diuretica of urinedrijvende medicatie zoals Spironolacton. Spironolacton is het best bestudeerde diureticum. Zijn gunstig effect op de premenstruele symptomen, in het bijzonder de spanning in de borsten, de waterretentie en de gewichtstoename, is aangetoond in meerdere studies. Er zijn maar zeer weinig gegevens over het effect van andere diuretica.

Vitamine E

• De behandeling van mastodynie (pijnlijk gezwollen borsten) varieert van de inname van hoge dosissen vitamine E (tocoferol) dat een invloed heeft op de aanmaak van prostaglandines, of een behandeling met Teunisbloemolie. Teunisbloemolie wordt vaak aanbevolen omdat het rijk is aan de vetzuren linolzuur en alfalinolzuur, die in prostaglandines worden omgezet. Een tekort aan prostaglandines zou borstspanning kunnen veroorzaken. De doeltreffendheid van Teunisbloemolie voor PMS-klachten is evenwel niet aangetoond.

Niet-steroïdale ontstekingsremmers

• Niet-steroïdale ontstekingsremmers kunnen overwogen worden voor de behandeling van premenstrueel syndroom, vooral wanneer deze gepaard gaat met dysmenorroe, hoofdpijn of spierpijn. Ze kunnen evenwel waterretentie veroorzaken.