Geneeskunde: de werkelijkheid verandert regelmatig

Nalan · Geregistreerd op: 9-1-2006 Berichten: 288

De geneeskunde evolueert voortdurend en wat tien jaar geleden klopte, klopt niet noodzakelijk ook vandaag nog. Er zijn voorbeelden in overvloed. De meest voorkomende fout is deze van het theoretische verband. Bijvoorbeeld hartproblemen na de menopauze voorkomen met oestrogenen of bloedarmoede voorkomen met ijzer. Af en toe weerleggen studies de vastgeroeste overtuigingen.

Nalan · Geregistreerd op: 9-1-2006 Berichten: 288

Het gebrek aan oestrogenen verklaart niet noodzakelijk de stijging van het aantal hartaanvallen na de menopauze

De WHI-studie (Women Health Initiative) zorgde in het begin van de 21ste eeuw voor een belangrijk keerpunt. In die tijd dachten de artsen dat de problemen die na de menopauze optreden - zoals een hoger aantal hartaanvallen - te wijten waren aan de stopzetting van de oestrogeensecretie. Het ligt dus voor de hand dat men dacht dat men in de preventie van hartaanvallen, herseninfarcten en de ziekte van Alzheimer oestrogenen moest aanwenden. De WHI-studie heeft op grote schaal aangetoond dat dit fout was. Niet alleen hadden de vrouwen onder Substitutieve Hormonale Behandeling (SHT) van de menopauze niet minder infarcten of andere complicaties dan anderen, ze vertoonden ook een iets hoger aantal gevallen van borstkanker (en een iets lager aantal gevallen van colonkanker). Kortom, we hadden het allemaal bij het verkeerde eind. Het loont m.a.w. de moeite om veronderstellingen via ernstige studies te controleren

Nalan · Geregistreerd op: 9-1-2006 Berichten: 288

Het systematisch toedienen van ijzersupplementen aan zuigelingen ter preventie van bloedarmoede brengt meer schade toe dan helemaal niet behandelen

Nog een vastgeroest idee dat door de mand valt. In landen waar endemische malaria heerste, stelde men vast dat de kinderen vaak door bloedarmoede stierven. De Wereldgezondheidorganisatie (WGO) beval daarom al lang aan om in deze landen systematisch ijzer- en foliumzuursupplementen toe te dienen aan kindjes jonger dan twee jaar. Een Amerikaans team volgde 24.000 kinderen om de gegrondheid van deze aanbeveling te controleren… De studie moest voortijdig worden stopgezet: kindjes die ijzer innamen, liepen een risico om een ernstige of zelfs dodelijke ziekte op te lopen dat 12% hoger was in vergelijking met kindjes die enkel een placebo - m.a.w. niets - innamen. Ook hier werd de intuïtieve logica niet gecontroleerd.

Nalan · Geregistreerd op: 9-1-2006 Berichten: 288

Bij mooie verhalen moet men zich altijd afvragen of ze wetenschappelijk werden gecontroleerd

Er zijn voorbeelden in overvloed. Een van de gekendste is het verband tussen stress en maagzweren: in de jaren '80 was het een vanzelfsprekendheid, nu is deze theorie achterhaald sinds men weet dat een maagzweer een bacteriële infectie is.

Een laatste voorbeeld dat van dit jaar dateert. Tot nu toe werd gedacht dat de infectieziekten (waar er een vaccin voor bestaat) die het vaakst tot overlijden bij kinderen leiden, te wijten waren aan pneumococcen. Maar het is de griep die in de jongste Amerikaanse statistieken met deze twijfelachtige eer gaat lopen. Zal men iedereen, ook kinderen, tegen griep moeten vaccineren, zoals in Japan?

We onthouden ten slotte dat het goed is open te staan voor contradicties, want wat vroeger waar leek te zijn, wordt helemaal ontkracht door de studies van vandaag. En laten we voorzichtig zijn met de logica, die ons vaak op een verkeerd spoor zet.

Om dit nogmaals duidelijk te maken halen we nog een voorbeeld aan: een fobie wordt veroorzaakt door een psychologische angst die men tijdens de kindertijd heeft opgedaan. Hier lijkt het alweer logisch dat als men de oorzaak kan opsporen, het probleem ook kan worden opgelost (psychoanalytische aanpak). Maar de psychoanalyse blijkt vrij machteloos te staan om deze fobieën te genezen. Het blijkt veel beter te zijn om de confrontatie geleidelijk aan te gaan (gedragsmatige en cognitieve aanpak). Dit werd de voorbije tien jaren aangetoond. We moeten dus waakzaam blijven en geïnteresseerd blijven in een steeds wijzigende geneeskunde!