Gastro-esofagaal reflux (GERD) - Oorzaken

Dr. Dolittle · Geregistreerd op: 14-11-2005 Berichten: 2713

In het algemeen geldt dat alles wat de maag doet uitzetten en de druk in de buik vergroot, een vermeerdering van het aantal spontane relaxaties van de sluitspier onderaan de slokdarm veroorzaakt, en dus de kans op reflux verhoogt.

Ook alles wat de bewegingen van de slokdarm beïnvloedt of de werking van de sfinkterspier die de slokdarm afsluit, kan tot refluxklachten leiden. Het kan zowel gaan om een gebrekkige werking van de spieren zelf (bv. door veroudering) als door externe oorzaken.

Hernia

Om de maag te bereiken moet de slokdarm door een opening in het middenrif passeren. Deze opening heet hiatus. Soms puilt het bovenste deel van de maag door dit gat boven het middenrif of diafragma uit. Men spreekt dan van een maagbreuk (hernia diafragmatica of hiatus hernia).
Dergelijke hernia komt heel frequent voor. Soms is een dergelijke hernia aangeboren of het gevolg van een verwonding, maar meestal kan geen duidelijke oorzaak worden aangetoond. Ongeveer de helft van de 60-plussers zou hieraan lijden.
Chronische of herhaalde situaties van verhoogde druk in de buikholte tengevolge van zwaarlijvigheid, talrijke zwangerschappen, veelvuldig persen, enz. werken het ontstaan van een hernia in de hand. Met de ouderdom treedt ook een verslapping van de spierspanning op, waardoor een hernia kan ontstaan.
Op zich is een dergelijke hernia niet ernstig. Vaak veroorzaakt het ook geen enkele klacht en wordt het nooit opgemerkt.

Andere maag- darmaandoeningen

Diverse andere aandoeningen van maag en darm kunnen aanleiding geven tot reflux, zoals de ziekte van Crohn, een maagzweer, kanker… Uiteraard moeten die aandoeningen eerst worden behandeld.
Er bestaat een vermoeden dat Helicobacter pylori, een bacterie die verantwoordelijk wordt geacht voor maagzweren, mogelijk een beschermende rol speelt tegen GERD. Het systematisch uitroeien van H. pilori met antibiotica zou op termijn dan ook kunnen leiden tot een sterke stijging van het aantal GERD-gevallen.

• Voeding

• Vetrijke maaltijden veroorzaken een daling van de sfincterspanning en zijn vaak oorzaak van pyrosis en reflux.

• Een eiwitrijke voeding daarentegen verhoogt de druk ter hoogte van de onderste slokdarmsfincter en is dus gunstig.

• Koolhydraten hebben weinig effect.

• Ook bepaalde kruiden kunnen de sfincterwerking verminderen. Dat is het geval met pepermunt, look, ajuin en kruidnagel. Hetzelfde geldt voor chocolade.

• Citrusdranken, pikante spijzen, bereidingen met tomaten en koffie, allemaal voedingswaren die vaak ook met de vinger worden gewezen, hebben daarentegen geen rechtstreekse invloed op de sfincterdruk en dus ook niet op reflux. Maar indien de slokdarm reeds geïrriteerd of ontstoken is door veelvuldige reflux, dan kunnen deze producten aanleiding geven tot klachten door de bijkomende prikkeling die ze veroorzaken.

Alcohol

Alcohol zorgt voor ontspanning van de spieren van de slokdarm en kan ook het slijmvlies van de slokdarm irriteren. Bovendien verhoogt alcohol de zuurtegraad van de maag.

Roken

GERD komt veel meer voor bij rokers. Roken verhoogt o.m. de zuurafscheiding, belemmert de afscheiding van speeksel dat help om het zuur te neutraliseren en vertraagt de werking van spieren onderaan de slokdarm. Het is nog niet duidelijk of deze effecten veroorzaakt worden door de nicotine, dan wel door andere stoffen in de rook.

Zwaarlijvigheid

Volgens sommige studies zou GERD meer voorkomen en ernstiger zijn bij zwaarlijvigen, maar dit wordt door andere studies tegengesproken.

Geneesmiddelen

Sommige geneesmiddelen verhogen het risico op GERD:
• Niet-steroïdale ontstekingsremmers (aspirine, ibuprofen…). Langdurig gebruik van deze geneesmiddelen zou het risico op GERD (en maagzweer) en op ernstige complicaties verhogen.
• hartmedicijnen (o.m. Calciumblokkers tegen verhoogde bloeddruk)
• sommige astma- en allergiemedicijnen
• geneesmiddelen tegen krampen
• kalmeer- en slaapmiddelen
• antibiotica
• Bisfosfonaten (gebruikt bij osteoporosis).