Bescherming tegen bliksem

Dr. Dolittle · Geregistreerd op: 14-11-2005 Berichten: 2713

Wanneer iemand direct of indirect getroffen wordt door de bliksem, is er een kans van ongeveer 50% dat hij/zij het overleeft. Iemand die natte kleren draagt loopt een groter risico op ernstige schade dan iemand die helemaal droog is. Wel kan de persoon een hartstilstand krijgen en bewusteloos raken. Ook kan tijdelijke blindheid en/of doofheid optreden, ernstige brandwonden, spierschade... In veel gevallen zal er blijvende zenuwschade optreden.

10 secondenregel

Geluid is veel langzamer dan licht. U ziet eerst de flits en hoort dan pas de donder. Dit principe kunt u gebruiken om de afstand tussen u en de bui te schatten. U telt het aantal seconden tussen flits en donder en deelt het door drie. De uitkomst is de afstand in kilometers. Telt u tien seconden of minder, dan is de bui gevaarlijk dichtbij en zoekt u betere een veilige schuilplaats.

Onveilige plaatsen

• de buurt van of onder alleenstaande bomen;
• in de buurt van of op open water;
• boven of langs een hoog gebouw, heuvel, uitzichtspunt, enz.;
• open veld;
• omheiningen (ook niet-metalen omheiningen), bedradingen of leidingen;
• een raam (ook gesloten ramen);
• in bad, douche, tijdens handen wassen;
• telefoongesprekken via het vaste net.
• een tent

Veilige plaatsen

• in een gebouw, weg van de ramen,
• in een gesloten metalen kooi zoals een auto (geen cabrio!) of metalen vliegtuig. Deze fungeren als kooi-van-Faraday. Houdt wel alle ramen en deuren gesloten. Als de bliksem inslaat merkt u daar in de auto dus weinig van, afgezien van een enorme knal en mogelijke schade aan elektronische apparatuur.

Voorzorgsmaatregelen

In huis

• Trek stekkers van elektrische apparaten uit het stopcontact. Ontkoppel de telefoonaansluiting van de computer.

• Sluit ramen en deuren.

• Blijf weg van de ramen

• Blijf uit de buurt van stromend water in de woning. Ga zeker niet douchen.

• Niet telefoneren met vast toestel

Buiten

• Ga zo mogelijk schuilen in een stevig gebouw. Hou ramen en deuren dicht. Bushokjes, carports, open schuilplaatsen en dergelijke bieden geen enkele bescherming.

• Een volledig metalen auto is een goede schuilplaats. Sluit ramen en deuren. Een cabrio of een auto uit kunststof is niet veilig . Ook een golfcarretje biedt geen enkele bescherming.

• Ga niet schuilen onder een tent. Een caravan van metaal is wel een goede schuilplaats. Wel moet u ramen en deuren sluiten en de elektriciteitsleiding loskoppelen.

• Blijf uit de buurt van hoge bomen, lantaarnpalen, torens, hoogspanningsleidingen enz. Dit geldt ook voor metalen voorwerpen als tentstokken, fietsen, hengels, enz. Blijf minstens op 3 m afstand van hekwerken of afrasteringen.

• Als u in het bos bent, zoek dan een laag groepje bomen in het laagste deel van het terrein. Nooit onder een alleenstaande boom gaan staan.

• In open veld: ga gehurkt op uw tenen zitten, sla de armen om de knieën, het hoofd zo laag mogelijk, de handen over de oren en de voeten tegen elkaar. Ga nooit plat op de grond liggen. Hurk zo mogelijk in een greppel.

• Maak in geen geval gebruik van een paraplu.

• Bij zwemmen of varen: ga zo snel mogelijk uit het water . Dit geldt ook voor duikers, surfers, enz., en voor overdekte zwembaden.

• Als u op een fiets, brommer of motor zit of aan het paardrijden bent tijdens de bliksem, dan moet u zo snel mogelijk afstappen en gaan schuilen.

• In groep loopt u een groter risico op blikseminslag. Blijf dus niet bij elkaar maar zoek beschutting of hurk verspreid van elkaar.

• Staak onmiddellijk elke sportbeoefening. Loop zeker niet rond met vislijnen, golfsticks, jachtgeweer...

Wat doen bij een ongeval?

Indien iemand door de bliksem wordt getroffen, moet hij/zij zo snel mogelijk verzorgd worden. Iemand die door de bliksem is getroffen is niet elektrisch geladen en kan dus zonder risico aangeraakt worden. Bel onmiddellijk de hulpdiensten (100 of 112 ingeval een gsm wordt gebruikt) op en omschrijf kalm, kort en duidelijk het gebeurde en geef de juiste locatie door.

Biedt de eerste hulpt (mond-op-mond-beademing, verzorging brandwonden...) in afwachting van overbrenging naar het ziekenhuis.

Stefan · Geregistreerd op: 29-12-2005 Berichten: 8

Wat kan men zoal doen om het risico op een blikseminslag zo klein mogelijk te houden?

Dr. Dolittle · Geregistreerd op: 14-11-2005 Berichten: 2713

• Trek alle stekkers uit het stopcontact. Trek ook de kabels van de telefoon en distributie uit. Want alles wat binnenkomt en elektrische stroom geleidt, vormt een potentieel risico. De bliksem kan via die kabels het huis binnenkomen en brand veroorzaken in de computer, telefoon of huishoudelijke toestellen. Tijdens het onweer bel je dus beter niet met de vaste telefoon. De gsm is geen enkel probleem.

• Contact met metalen voorwerpen is af te raden. Blijf weg van metalen buizen die naar de grond leiden. Een blikseminslag kan overslaan.

• Een bliksemafleider op elk huis is aangeraden. Het is geen goedkope oplossing, maar vooral voor hoge huizen is een dergelijke geleider naar de grond geen overbodige luxe. Lage huizen die omgeven zijn door hoogbouw lopen minder risico - helemaal uit te sluiten is een blikseminslag nooit.

• Buiten blijft de auto de beste bescherming. Hij vormt een 'kooi van Faraday' die de bliksem afleidt naar de grond. Wie niet in de buurt van een auto is, gaat beter niet onder een boom staan. Niet alleen kan die omvallen. Wanneer de bliksem inslaat, kan hij via de boom op de mens overslaan.

• Als de bliksem dichtbij is, is het aangeraden om te hurken en de voeten zo dicht mogelijk bij elkaar te zetten. Tussen de twee voeten ontstaat bij een inslag namelijk een spanningsveld op de grond.
Het gebeurt vaak dat vee om die reden het slachtoffer wordt van blikseminslagen: dieren staan, tegen alle richtlijnen in, met hun poten wijdopen onder een boom.

• De bliksem zoekt goede geleiders, en korte afstand. Bij onweer is het onverstandig om op een heuveltop onder een boom te gaan schuilen: de boom trekt de bliksem aan. Ook is het niet raadzaam zelf het hoogste punt in het landschap te zijn tijdens een onweer. Golfers worden nog wel eens getroffen terwijl ze hun metalen clubs naar de hemel opheffen om een bal te slaan.

• De oude truc om te weten hoe ver het onweer verwijderd is, blijft geldig. Deel het aantal seconden tussen het zien van de bliksem en het geluid van de donderslag door drie. De uitkomst is het aantal kilometer dat het onweer van u verwijderd is.

Als er bijvoorbeeld twaalf seconden verlopen tussen de bliksem en de donder dan bevindt het onweer zich op vier kilometer.

• Blikseminslag bij mensen komt niet veel voor, maar de gevolgen zijn ernstig . Soms heeft het de dood tot gevolg. De letsels die de persoon oploopt zijn afhankelijk van het pad van de stroom door het lichaam, te herkennen aan de ingangspoort en de uitgangspoort van de bliksem. Dit zijn de plaatsen waar de elektrische stroom van de bliksem het lichaam respectievelijk binnen treedt en weer verlaat. De stroomstoot baant zich een weg van de ene poort naar de andere en beschadigt daarbij elk orgaan op zijn weg . De getroffen huid vertoont meestal brandwonden. Vaak stopt het hart tijdelijk of volledig door de elektrische schok, waarna ook de ademhaling uitvalt. Hierdoor lijden de hersenen zuurstofgebrek, met schade tot gevolg. Ook wanneer de bliksem de hersenen en het zenuwstelsel treft, is het letsel aanzienlijk. De gevolgen kunnen zijn: afasie, persoonlijkheidsverandering, depressie, aanzienlijk geheugenverlies en motorische storingen en verlamming.