Voordelen en nadelen PSA bepaling

Dr. Dolittle · Geregistreerd op: 14-11-2005 Berichten: 2713

De voordelen van een onderzoek:

• een gevorderde vorm van prostaatkanker is niet meer te genezen;

• zonder preventief onderzoek zijn er slechts weinig mannen bij wie de ziekte tijdig ontdekt wordt, d.w.z.in een stadium waarin nog genezing mogelijk is. Het aantal prostaatkankers dat gevonden wordt in een stadium dat volledige genezing nog mogelijk is, bedraagt ongeveer 30 % van het totaal;

• PSA-bepaling verbetert de mogelijkheden van vroegtijdige ontdekking;

• Een éénmalige bepaling van PSA is al een vooruitgang, maar opeenvolgende bepalingen zijn nog beter.

• Het meeste baat hebben mensen met een levensverwachting van ten minste 10 à 15 jaar, dus tussen 50 en 65 jaar, en duidelijk minder boven de 70. Hoe ouder men wordt, hoe minder kans om baat te hebben van een preventief onderzoek

Nadelen PSA bepaling

De nadelen van een onderzoek

- PSA is niet alleen verhoogd bij prostaatkanker, maar ook bij goedaardige prostaatvergroting en bij prostaatontstekingen;

- geen enkele studie heeft bewezen dat vroegtijdige opsporing de sterfte ten gevolge van prostaatkanker verbetert;

- Prostaatkanker groeit traag en is vooral een ouderdomsziekte. Bij mannen van 70 jaar en ouder die van een andere ziekte overlijden, vinden we tot 30% kankers van de prostaat. Veel mannen sterven met hun prostaatkanker, maar niet van hun prostaatkanker. Niemand kan vooraf de evolutie van de ziekte voorspellen. Moet men dan mensen ongerust maken en gaan behandelen met alle gevolgen vandien, terwijl men niet kan zeggen dat de ziekte ernstige vormen zal aannemen?

- Het probleem is niet zozeer de diagnose van prostaatkanker, maar de behandeling. Na wegname van de prostaat zijn tot 70 % van de geopereerden impotent, 2 à 5 % zijn incontinent. Ook na bestraling zijn er veel problemen. Bovendien zijn een aantal prostaatkankers hoe dan ook onbehandelbaar.

- Tot 30 % van de mannen met een normaal PSA blijken toch kanker te hebben. Dit hoge aantal vals negatieven doet uiteraard afbreuk aan PSA als waardevolle screeningstest. Omgekeerd is in 6 op 10 gevallen met een positief resultaat geen kanker aanwezig.

- Hoewel de PSA-bepaling zeker heeft bijgedragen tot het ontdekken van meer prostaatkankers, is het nog niet bewezen dat dit heeft geleid tot een vermindering in sterfte- en/of ziektecijfers. Veel prostaatkankers, zelfs in een vroeg stadium, zijn niet behandelbaar omdat er reeds uitzaaiing is.

Momenteel lopen er een aantal grootschalige onderzoeken om het nut van systematisch PSA-screenings na te gaan. Zolang de resultaten van deze onderzoeken niet bekend zijn, moet u in overleg met uw arts zelf beslissen of opsporing nuttig is of niet. Deze beslissing hangt af van de balans tussen de vrees voor kanker en de wil om een bepaald risico te aanvaarden.

In ons land gaat men er meestal van uit dat:

- men bij 70-plussers beter geen PSA afneemt bij symptoomloze mannen of bij mannen die weinig hinder hebben van hun klachten. Dit is zeker het geval als het gaat over patiënten die lijden aan andere ernstige en/of chronische aandoeningen. Zij zullen hoe dan ook niet in aanmerking komen voor curatieve behandeling.

- men geen PSA moet prikken bij patiënten beneden de vijftig jaar, zeker niet als ze symptoomloos zijn. De kans op kanker is hier verwaarloosbaar klein.

- men geen PSA moet opnemen in een routine bloedonderzoek.

• men alleen moet screenen bij mensen die verdachte symptomen vertonen of bij wie erfelijke factoren aanwezig zijn die het risico op prostaatkanker verhogen.